Archive for φεμινισμός

Αναρχισμός και Φεμινισμός: Μια Ιστορική Επισκόπηση

Posted in ξένα, Uncategorized with tags , , , , on September 29, 2008 by simeonvatalos

Του Sharif Gemie, από την επιθεώρηση Women’s History Review, τόμος 5 (3) του 1996

Δύο βιβλία που εκδόθηκαν πρόσφατα πραγματεύονται σημαντικά ερωτήματα πάνω στην ιστορική σχέση μεταξύ αναρχισμού και φεμινισμού. Το Free Women of Spain της Martha Ackelsberg εξετάζει τη δύσκολη ανάπτυξη ενός αναρχοφεμινιστικού ρεύματος μέσα σε, και παράλληλα με, τους εγκαθιδρυμένους αναρχικούς και αναρχοσυνδικαλιστικούς θεσμούς. Μετά από μακρές συζητήσεις, ένα αυτόνομο παρακλάδι του αναρχοφεμινισμού αναδύθηκε το 1936 με την μορφή των Mujeres Libres. (1) Το βιβλίο Emma Goldman, από την Bonnie Haaland, πραγματεύεται τις πολιτικές επεκτάσεις της φεμινιστικής ερμηνείας που έδωσε η Έμμα Γκόλντμαν στην αναρχική σκέψη. (2) Η έρευνά της αναγνωρίζει την ασυνήθιστη φύση του φεμινισμού της Γκόλντμαν: έντονα κριτική προς το φεμινισμό εκείνο που στόχο είχε την ψήφο των γυναικών, παράξενα και ανοιχτά ετερόφυλη στη σεξουαλική της πολιτική, αλλά επίσης ειλικρινής και ευπροσήγορη όσον αφορά τον αγώνα της για τα γυναικεία δικαιώματα και την κριτική της στην πατριαρχική καταπίεση. Και τα δύο αυτά έργα βαθύνουν σημαντικά τις γνώσεις μας για τη σεξουαλική πολιτική των αναρχικών και μας βοηθάνε να διορθώσουμε κάποια από τα ελαττώματα προηγούμενων έργων. (3)

Σε τούτη την εργασία θα αναπτύξω τις ιδέες και συζητήσεις που προέκυψαν από τα έργα αυτά και έτσι θα παρουσιάσω μια πιο ευρεία καταγραφή των σχέσεων μεταξύ των δυο παραδόσεων. Πρέπει να τονίσω ότι στόχος μου δεν είναι να παρουσιάσω μια απολογία, ή μια άρνηση, της μπερδεμένης και συχνά απογοητευτικής αντίδρασης των αναρχικών στην ανάπτυξη του φεμινισμού. Ο «αναρχο-σεξισμός» ήταν μια αληθινή και ισχυρή δύναμη. Επηρέασε ισχυρά πολλούς θεωρητικούς και πολλές οργανώσεις, ενώ καθήλωσε μεγάλο μέρος της αναρχικής σκέψης. Παρόλα αυτά, είναι πολύ εύκολο να καταγράψουμε απλώς την ύπαρξή του. Στο άρθρο αυτό, αντίθετα, θα εξετάσω λεπτομερειακά τις δομές και τις έννοιες της αναρχικής πολιτικής κουλτούρας που επέτρεψαν ή ακόμα και ενθάρρυναν την ανάπτυξη τέτοιων στάσεων. Αφού δείξουμε τους περιορισμούς αυτούς μέσα στον αναρχισμό, πρέπει κατόπιν να περιορίσουμε την αντίληψη του αναρχισμού ως εγγενώς πατριαρχικού, σημειώνοντας την ύπαρξη αντιτιθέμενων ρευμάτων. Είναι εκπληκτικό ότι υπάρχουν δεδομένα που καταδεικνύουν την ανάπτυξη πρώιμων φεμινιστικών ή και πλήρως φεμινιστικών ρευμάτων μέσα στον αναρχισμό. Το θέμα του άρθρου λοιπόν μπορεί να ειδωθεί ως ένα διπλό παράδοξο: πρώτα από όλα το παράδοξο των αναρχικών, που ενώ ήταν τόσο περήφανοι για τον αντί-αυταρχισμό τους, τη σκεπτικιστική τους ανάλυση των δομών εξουσίας και την πραγματική τους ικανότητα να αμφισβητήσουν τις κυρίαρχες πολιτικές κουλτούρες του 19ου αιώνα, ήταν εντούτοις τόσο τυφλοί απέναντι στην ύπαρξη τυραννιών βασισμένων στο φύλο. Το δεύτερο παράδοξο είναι πως μέσα σε αυτή τη σκληρή, αρρενωπή κουλτούρα, αναπτύχθηκε παρόλα αυτά ένα πρώτο-φεμινιστικό ρεύμα.

Ένας δευτερεύων στόχος είναι να κινηθώ προς ένα επανακαθορισμό της αναρχικής πολιτικής κουλτούρας. Για να το κάνω αυτό, θα εξετάσω ένα ευρύ πεδίο πηγών, σημειώνοντας τόσο τις απόψεις της «κλασσικής» αναρχικής παράδοσης στους Γκόντγουιν, Προυντόν, Μπακούνιν και Κροπότκιν, όσο λιγότερο γνωστών συγγραφέων και στοχαστών. (4)Αν και το άρθρο αυτό είναι πολύ σύντομο για να επιτρέψει μια πλήρη σύγκριση με τις σεξουαλικές πολιτικές της σοσιαλιστικής παράδοσης, κάποιες προτάσεις θα μας επιτρέψουν να διαγράψουμε τις διαφορές ανάμεσα στα δυο κινήματα. Το άρθρο θα καταλήξει με κάποιες προτάσεις για περεταίρω έρευνα. Το υλικό μου αντλείται από όλες τις παραδόσεις του Ευρωπαϊκού αναρχισμού, με κεντρική θέση στις δυο κορυφές της αναρχικής πολιτικής κουλτούρας: τις ριζοσπαστικές συζητήσεις της Γαλλικής πολιτικής πρωτοπορίας στα τέλη του 19ου αιώνα και το μαζικό πολιτικό κίνημα του αναρχοσυνδικαλισμού στην Ισπανία του 20ου αιώνα. Το περισσότερο υλικό αντλείται από τον «αναρχικό αιώνα», τα εκατό χρόνια ανάμεσα στη δημοσίευση του «Τι είναι ιδιοκτησία» του Προυντόν (1840) και την ήττα της CNT στην Ισπανία του 1939. Για να παρουσιαστεί μια πλήρη συζήτηση των ζητημάτων αυτών θα έπρεπε να εξεταστούν στο πλαίσιο μιας κοινωνικής ιστορίας του αναρχικών κινημάτων «από τα κάτω». (5)

Περισσότερα εδώ